DIYET ZAYIFLAMA ENDOKRIN
PROF DR METIN ÖZATA
PROF DR METIN ÖZATA
ZAYIFLAMA DIYETI
ZAYIFLAMA DIYETI
PROF DR METIN ÖZATA
Zayiflama Diyeti için Prof Dr Metin Özata nin NATUREL ZAYIFLAMA kitabini okuyunuz.
Fazla kilolardan kurtulmanin ilk yolu saglikli ve dengeli beslenmek ve egzersizi artirmaktir. Zayiflayacagim diye aç kalmak, çok az veya dengesiz beslenmek, ögün atlamak, kahvalti yapmamak ve tek gidaya dayali yanlis diyet veya beslenme aliskanliklari, vücudunuzda birçok hastaligin ortaya çikmasina neden olabilecegi gibi, verilen kilolarin hemen geri alinmasiyla sonuçlanir. Önemli olan, günlük kalori alimini, vücudun temel besin ihtiyacini karsilamayi göz ardi etmeden, saglikli ve dengeli bir sekilde ayarlamak ve bunu sürdürmektir. Burada yapmamiz gereken akilci gida seçimidir ve bunun yolu da glisemik indeksi düsük olanlari tercih etmektir.
Zayiflamak ve yasaminizi saglikli bir kiloda sürdürmek istiyorsaniz piyasadaki bilimsellikten uzak diyet kitaplarina, internetteki siradan diyet listeleri veya zayiflama metotlarina fazla ragbet etmemenizi, öncelikle GI diyetini ögrenmenizi öneriyorum. Zayiflama yapan mucizevi ilaç veya diyetler pesinde kosmayiniz. Böyle bir yöntem veya ilaç su an dünyada yoktur. Bu tür yöntemlerle baslangiçta belki biraz kilo verirsiniz ancak daha sonra yine kilo alirsiniz.
Glisemik indeks (GI), karbonhidratlarin kan sekerini yükseltme gücünü gösteren bir kavramdir. Önceleri seker hastalari için gelistirilmis ise de daha sonra yapilan bilimsel çalismalar glisemik indekse dayali beslenmenin kilo kontrolü sagladigi ve kronik hastaliklardan bizi korudugunu ortaya koymustur. Zayiflamak ve saglikli olmak için’’GI diyeti’’ dedigimiz bu beslenme tarzinin herkese faydali olacagi açiktir. Özellikle kilo vermek isteyenler, atistirma ataklari olanlar, reaktif hipoglisemi dedigimiz kan sekeri düsüklügü olanlar, seker hastalari ve metabolik sendromu olanlarin mutlaka bu sekilde beslenmesi gerekir.
Kalici ve basarili zayiflamanin temel kurali yasam tarzi degisikligi yaninda beslenme degisikligi yapmaktir. Diyetlerle kilo verilip tekrar alinmasinin baslica nedeni yasam degisikligi yapmamak veya eski beslenme aliskanliklarini tekrar baslamaktir.
Eriskin yaslarda kilo almaya veya obeziteye neden olan baslica faktörler hareketsizlik ve asiri beslenmedir. Bunun disinda yasin ilerlemesiyle de kilo almaya baslariz. Kadinlar için kilo aliminin en fazla oldugu dönemler gebelik, emzirme ve menopoz dönemleridir. Kadinlarda dogum sayisi arttikça kilolarin da arttigi gözlenir. Tiroid bezi yetmezligi (hipotiroidi), reaktif hipoglisemi denilen kan sekeri düsüklügü, böbreküstü bezinin asiri kortizol üretmesi ve yumurtaliklardaki kistlerle karakterize polikistik over hastaligi gibi hormon bozukluklari da kilo aliminin önemli nedenleridir.Evlendikten sonra düzenli yeme döneminin baslamasi veya sigarayi birakinca istahin artmasi da kiloyu artiran olaylardir. Suyun az içilmesi, asiri alkol kullanimi, depresyon ve bazi psikolojik sorunlar, emeklilik ve gece vardiyasinda çalismak gibi, bazi sosyal ve psikolojik nedenler kilo aliminda önemli etkenlerdir. Anne ve babamizdan aldigimiz genetik yük de kilo aliminin önemli bir nedenidir. Anne ve babanin fazla kilolu olmasi veya seker hastasi bir anneden dogmak da kilo alma açisindan risk anlamina gelir.
Kilo almada yanlis yemek yeme aliskanliklarinin da önemli bir yeri vardir. Bunlari söyle siralayabiliriz:
Bazi hormon bozukluklari kilo almanin önemli bir nedenidir. Fazla kilolu bir kiside bu hormon hastaliklarinin olup olmadigi mutlaka arastirilmalidir. Kilo almanin sik görüldügü hormon hastaliklari, siklikla tiroid bezi yetmezligi veya böbreküstü bezinin asiri çalismasidir.
Tiroid bezi boynumuzda bulunan, kelebek seklinde bir salgi bezidir ve metabolizmamizi kontrol eden tiroid hormonlarini salgilar. Tiroid hormonlarinin T3 ve T4 olmak üzere iki tipi vardir. Bu hormonlar az salgilandiginda, hipotiroidi dedigimiz hastalik olusur, metabolizma az çalisir ve sonunda kilo alinir. Tiroid ameliyati geçirenlerde, Hashimoto tiroiditi denen tiroid hastaligi olanlarda ve 50 yasindan sonra kadinlarin çogunda tiroid bezi yetmezligi gelisir. Bu kisilerde halsizlik, yorgunluk, el ve yüzde sisme, unutkanlik, kan yaglarinda yükseklik ve en önemlisi kilo alma olur. Fazla kilolu kisilerde mutlaka tiroid hormon tetkiklerinin yapilarak tiroid bezinin az çalisip çalismadigi kontrol edilmelidir. Tiroid bezi yetmezliginin tedavi edilmedigi fazla kilolu kisilerde kilo vermek çok zordur. Bu hastalarda tiroid hormonu tedavisiyle TSH hormon düzeyinin normal sinirlarda olmasinin saglanmasi gerekir.
Reaktif hipoglisemi dedigimiz kan sekeri düsüklügü kilo aliminin ve kilo verilememesinin önemli nedenlerinden birisidir. Bu kisilerde yemek sonrasi kan sekeri düser ve arkasindan tatli yeme istegi olusur. Bu nedenle yapilan tatli atistirmalari kilo alimina neden olur. Pankreas bezinden asiri insülin hormonu salgilanmasi ile kendini gösteren insülin direnci denilen hastalikta kanda yüksek miktarlarda bulunan insülin hormonu kan sekerinde düsmeler yaparak kilo alimina katkida bulunmaktadir. Bu nedenle zayiflayabilmek için bu yüksek insülin düzeylerinin azaltilmasi gerekir. Bazi ilaçlar, kilo verme ve spor yapmak insülin hormonunu azaltarak kilo vermeye ilave katkida bulunur. Insülin hormonu yüksek kisilerde zayiflama olsa bile tekrar kilo alimi olmaktadir.
Böbreküstü bezinin asiri çalismasi durumunda bu bezden fazla miktarda kortizol hormonu üretilir. Kortizol hormonunun fazlaligi ise, vücutta özellikle karin ve ensede yag birikimine ve fazla kiloluliga neden olur. Bazi hastaliklarin tedavisinde kullanilan kortizon ilaci da ayni mekanizma ile kilo alinmasina neden olmaktadir.
Kadinlarda fazla kiloluluga neden olan önemli bir hormon hastaligi da polikistik over sendromu denen ve yumurtalikta kist olusmasi, tüylenme ve adet bozuklugu ile kendini gösteren hastaliktir. Bu kadinlarin önemli bir kisminda fazla kilo ve seker hastaligi görülür. Adet bozuklugu, tüylenme ve fazla kilolu olmanin bir arada oldugu bu hastalarda yumurtaliklarin incelenmesi ve bu hastaliga yönelik tedavilerin yapilmasi gerekir. Bu sekilde tedavisi yapilmayan kadinlarin zayiflamasi zordur.
Kadinlarda süt salgilatan hormon olarak bilinen, prolaktin hormonunun fazla salgilanmasi da kilo almaya yol açan bir hormon bozuklugudur. Prolaktin hormonu beynimizde bulunan hipofiz bezinden salgilanir. Hipofiz bezindeki tümörler asiri prolaktin hormonu salgiladiginda adetlerde bozulma, memeden süt gelmesi, tüylenme ve kilo alimi olur.
Yukarida belirtildigi gibi zayiflamak için önce altta yatan nedeni yani hormon bozuklugunu saptamak gerekir. Diyet yapmadan önce bir Endokrin uzmanina basvurunuz.
PROF DR METIN ÖZATA
Zayiflama Diyeti için Prof Dr Metin Özata nin NATUREL ZAYIFLAMA kitabini okuyunuz.
Fazla kilolardan kurtulmanin ilk yolu saglikli ve dengeli beslenmek ve egzersizi artirmaktir. Zayiflayacagim diye aç kalmak, çok az veya dengesiz beslenmek, ögün atlamak, kahvalti yapmamak ve tek gidaya dayali yanlis diyet veya beslenme aliskanliklari, vücudunuzda birçok hastaligin ortaya çikmasina neden olabilecegi gibi, verilen kilolarin hemen geri alinmasiyla sonuçlanir. Önemli olan, günlük kalori alimini, vücudun temel besin ihtiyacini karsilamayi göz ardi etmeden, saglikli ve dengeli bir sekilde ayarlamak ve bunu sürdürmektir. Burada yapmamiz gereken akilci gida seçimidir ve bunun yolu da glisemik indeksi düsük olanlari tercih etmektir.
Zayiflamak ve yasaminizi saglikli bir kiloda sürdürmek istiyorsaniz piyasadaki bilimsellikten uzak diyet kitaplarina, internetteki siradan diyet listeleri veya zayiflama metotlarina fazla ragbet etmemenizi, öncelikle GI diyetini ögrenmenizi öneriyorum. Zayiflama yapan mucizevi ilaç veya diyetler pesinde kosmayiniz. Böyle bir yöntem veya ilaç su an dünyada yoktur. Bu tür yöntemlerle baslangiçta belki biraz kilo verirsiniz ancak daha sonra yine kilo alirsiniz.
Glisemik indeks (GI), karbonhidratlarin kan sekerini yükseltme gücünü gösteren bir kavramdir. Önceleri seker hastalari için gelistirilmis ise de daha sonra yapilan bilimsel çalismalar glisemik indekse dayali beslenmenin kilo kontrolü sagladigi ve kronik hastaliklardan bizi korudugunu ortaya koymustur. Zayiflamak ve saglikli olmak için’’GI diyeti’’ dedigimiz bu beslenme tarzinin herkese faydali olacagi açiktir. Özellikle kilo vermek isteyenler, atistirma ataklari olanlar, reaktif hipoglisemi dedigimiz kan sekeri düsüklügü olanlar, seker hastalari ve metabolik sendromu olanlarin mutlaka bu sekilde beslenmesi gerekir.
Kalici ve basarili zayiflamanin temel kurali yasam tarzi degisikligi yaninda beslenme degisikligi yapmaktir. Diyetlerle kilo verilip tekrar alinmasinin baslica nedeni yasam degisikligi yapmamak veya eski beslenme aliskanliklarini tekrar baslamaktir.
Eriskin yaslarda kilo almaya veya obeziteye neden olan baslica faktörler hareketsizlik ve asiri beslenmedir. Bunun disinda yasin ilerlemesiyle de kilo almaya baslariz. Kadinlar için kilo aliminin en fazla oldugu dönemler gebelik, emzirme ve menopoz dönemleridir. Kadinlarda dogum sayisi arttikça kilolarin da arttigi gözlenir. Tiroid bezi yetmezligi (hipotiroidi), reaktif hipoglisemi denilen kan sekeri düsüklügü, böbreküstü bezinin asiri kortizol üretmesi ve yumurtaliklardaki kistlerle karakterize polikistik over hastaligi gibi hormon bozukluklari da kilo aliminin önemli nedenleridir.Evlendikten sonra düzenli yeme döneminin baslamasi veya sigarayi birakinca istahin artmasi da kiloyu artiran olaylardir. Suyun az içilmesi, asiri alkol kullanimi, depresyon ve bazi psikolojik sorunlar, emeklilik ve gece vardiyasinda çalismak gibi, bazi sosyal ve psikolojik nedenler kilo aliminda önemli etkenlerdir. Anne ve babamizdan aldigimiz genetik yük de kilo aliminin önemli bir nedenidir. Anne ve babanin fazla kilolu olmasi veya seker hastasi bir anneden dogmak da kilo alma açisindan risk anlamina gelir.
Kilo almada yanlis yemek yeme aliskanliklarinin da önemli bir yeri vardir. Bunlari söyle siralayabiliriz:
- Hizli yemek yemek, büyük lokmalar halinde yemek, az çignemek ve çatali-kasigi elinden hiç birakmamak
- Ögün atlamak, ögün aralarinda devamli atistirmak
- Televizyon seyrederken, kitap veya gazete okurken yemek yemek
- Üzüntü ve sikintili durumda asiri yemek yemek
- Çok fazla yemek yemek
- Ziyaret ve davetlere sik katilmak, tatli ve seker ikramlarini reddetmemek
- Aksam yemeginden sonra, yatincaya kadar devamli bir seyler yemek
- Az su içmek
- Aksam eve gelince yemege kadar abur-cubur yemek
Bazi hormon bozukluklari kilo almanin önemli bir nedenidir. Fazla kilolu bir kiside bu hormon hastaliklarinin olup olmadigi mutlaka arastirilmalidir. Kilo almanin sik görüldügü hormon hastaliklari, siklikla tiroid bezi yetmezligi veya böbreküstü bezinin asiri çalismasidir.
Tiroid bezi boynumuzda bulunan, kelebek seklinde bir salgi bezidir ve metabolizmamizi kontrol eden tiroid hormonlarini salgilar. Tiroid hormonlarinin T3 ve T4 olmak üzere iki tipi vardir. Bu hormonlar az salgilandiginda, hipotiroidi dedigimiz hastalik olusur, metabolizma az çalisir ve sonunda kilo alinir. Tiroid ameliyati geçirenlerde, Hashimoto tiroiditi denen tiroid hastaligi olanlarda ve 50 yasindan sonra kadinlarin çogunda tiroid bezi yetmezligi gelisir. Bu kisilerde halsizlik, yorgunluk, el ve yüzde sisme, unutkanlik, kan yaglarinda yükseklik ve en önemlisi kilo alma olur. Fazla kilolu kisilerde mutlaka tiroid hormon tetkiklerinin yapilarak tiroid bezinin az çalisip çalismadigi kontrol edilmelidir. Tiroid bezi yetmezliginin tedavi edilmedigi fazla kilolu kisilerde kilo vermek çok zordur. Bu hastalarda tiroid hormonu tedavisiyle TSH hormon düzeyinin normal sinirlarda olmasinin saglanmasi gerekir.
Reaktif hipoglisemi dedigimiz kan sekeri düsüklügü kilo aliminin ve kilo verilememesinin önemli nedenlerinden birisidir. Bu kisilerde yemek sonrasi kan sekeri düser ve arkasindan tatli yeme istegi olusur. Bu nedenle yapilan tatli atistirmalari kilo alimina neden olur. Pankreas bezinden asiri insülin hormonu salgilanmasi ile kendini gösteren insülin direnci denilen hastalikta kanda yüksek miktarlarda bulunan insülin hormonu kan sekerinde düsmeler yaparak kilo alimina katkida bulunmaktadir. Bu nedenle zayiflayabilmek için bu yüksek insülin düzeylerinin azaltilmasi gerekir. Bazi ilaçlar, kilo verme ve spor yapmak insülin hormonunu azaltarak kilo vermeye ilave katkida bulunur. Insülin hormonu yüksek kisilerde zayiflama olsa bile tekrar kilo alimi olmaktadir.
Böbreküstü bezinin asiri çalismasi durumunda bu bezden fazla miktarda kortizol hormonu üretilir. Kortizol hormonunun fazlaligi ise, vücutta özellikle karin ve ensede yag birikimine ve fazla kiloluliga neden olur. Bazi hastaliklarin tedavisinde kullanilan kortizon ilaci da ayni mekanizma ile kilo alinmasina neden olmaktadir.
Kadinlarda fazla kiloluluga neden olan önemli bir hormon hastaligi da polikistik over sendromu denen ve yumurtalikta kist olusmasi, tüylenme ve adet bozuklugu ile kendini gösteren hastaliktir. Bu kadinlarin önemli bir kisminda fazla kilo ve seker hastaligi görülür. Adet bozuklugu, tüylenme ve fazla kilolu olmanin bir arada oldugu bu hastalarda yumurtaliklarin incelenmesi ve bu hastaliga yönelik tedavilerin yapilmasi gerekir. Bu sekilde tedavisi yapilmayan kadinlarin zayiflamasi zordur.
Kadinlarda süt salgilatan hormon olarak bilinen, prolaktin hormonunun fazla salgilanmasi da kilo almaya yol açan bir hormon bozuklugudur. Prolaktin hormonu beynimizde bulunan hipofiz bezinden salgilanir. Hipofiz bezindeki tümörler asiri prolaktin hormonu salgiladiginda adetlerde bozulma, memeden süt gelmesi, tüylenme ve kilo alimi olur.
Yukarida belirtildigi gibi zayiflamak için önce altta yatan nedeni yani hormon bozuklugunu saptamak gerekir. Diyet yapmadan önce bir Endokrin uzmanina basvurunuz.
